14.5 C
Athens
Δευτέρα, 4 Μαρτίου, 2024
ΑρχικήΑΡΘΡΑΗ Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού
spot_img

Η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού

-

Την Πατρίδαμ’ Έχασα,
άκλαψα και πόνεσα
Λύουμαι κι αρόθυμωόι-όι, (Κλαίω και νοσταλγώ όι-όι,)
ν’ ανασπάλω κι επορώ, (να ξεχάσω δεν μπορώ).
Από το τραγούδι του Χρήστου Αντωνιάδη, για την γενοκτονία των Ποντίων

Του Ιωάννη Κρασσά*

Την περίοδο από το 1914 έως το 1923, 353.000 Έλληνες χριστιανοί ορθόδοξοι κάτοικοι του Πόντου, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, δολοφονήθηκαν από τους Τούρκους. Το ανοσιούργημα καταγράφηκε στην ιστορία ως «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου».
Το σχέδιο της εξοντώσεως των Ποντίων εξυφάνθηκε και εκτελέστηκε από την κυβέρνηση των Νεότουρκων. Οι μέθοδοι που εφαρμόσθηκαν ήσαν: Οι δολοφονίες, τα βασανιστήρια, οι μέχρι θανάτου πορείες στα βάθη της ενδοχώρας, η πείνα και η δίψα.
Η γενοκτονία των Ποντίων, πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά από αυτή των Αρμενίων (1,5 εκατ. θύματα σε όλη την Οθωμανική αυτοκρατορία) και λογίζεται ως τμήμα της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας.

Η Γη του Πόντου
Στις αρχές του 20ου αιώνος ο συνολικός πληθυσμός του Πόντου ανέρχονταν σε 2 εκατομμύρια κατοίκους, εκ των οι 450.000 ήσαν Έλληνες ορθόδοξοι, οι οποίοι διέμεναν στην περιοχή της Μικράς Ασίας κατά μήκος των νοτίων παραλίων του Εύξεινου Πόντου(Μαύρη Θάλασσα), από το Βατούμ της σημερινής Γεωργίας, έως τον ποταμό Άλυ (Κυζύλ-Ιρμάκ).
Η περιοχή του Πόντου εκτείνεται σε βάθος 300 χιλιομέτρων από την ακτή και αποτελούσε το τμήμα της προς Πόντο ρωμαϊκής επαρχίας της Καππαδοκίας, από όπου έλαβε το όνομά της. Οι περισσότερες πόλεις του Πόντου υπήρξαν αρχαίες ελληνικές αποικίες, οι οποίες ιδρύθηκαν από τον 6ο έως το 4οπ.Χ. αιώνες.

Το Χρονικό της Γενοκτονίας
Η εξόντωση των Ελλήνων του Πόντου συντελέστηκε σε τρεις φάσεις:
Α΄ Φάση: (1914-1916) Από την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (Α΄ΠΠ), μέχρι την κατάληψη της Τραπεζούντος από τον Ρωσικό Στρατό.
Β΄ Φάση (1916-1918) Τα δύο τελευταία χρόνια του Α΄ ΠΠ.
Γ΄ Φάση (1918-1923) Από την λήξη του Α΄ΠΠ έως την συμφωνία ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας που υπογράφηκε στην Λωζάνη της Ελβετίας, την 30η Ιαν. 1923.
Την 21η Ιουλίου 1914, οι Έλληνες του Πόντου ηλικίας από 20 έως 50 χρονών κλήθηκαν για κατάταξη στα τάγματα εργασίας (αμπελέταμπουρού), τα οποία συγκροτήθηκαν με διττό σκοπό: Την αποψίλωση των ελληνικών πληθυσμών από τους άνδρες και την φυσική εξόντωση των υπηρετούντων σ’ αυτά, υπό τις πλέον απάνθρωπες συνθήκες εργασίας. Μετά την απομάκρυνση των ανδρών, με πρόσχημα την απομάκρυνση των Ελλήνων από την ζώνη του μετώπου, υποχρέωσαν τις γυναίκες τα παιδιά και τους γέροντες σε άνευ τερματισμού πορείες θανάτου στην ενδοχώρα.
Στους εκδιωχθέντες δεν δόθηκε η δυνατότητα να πάρουν μαζί τους ούτε τα αναγκαία προς επιβίωση. Όσοι αντιστάθηκαν ή κατέφυγαν στα μοναστήρια θανατώθηκαν επιτόπου. Κατά την διάρκεια του Α΄ΠΠ το ανατολικό τμήμα του Πόντου (μέχρι την Τραπεζούντα), απόλαυσε μια σύντομο περίοδο ελευθερίας, διοικούμενο από τον Μητροπολίτη Χρύσανθο(κατά κόσμο Χαρίλαο Φιλιππίδη(1881-1949), μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Αθηνών). Μετά την αποχώρηση των Ρώσων, οι Τούρκοι επανήλθαν δριμύτεροι, ενώ τα άτακτα στίφη των ένοπλων Τούρκων (Τσέτες), εγκαθίδρυσαν καθεστώς τρομοκρατίας, κυρίως στην ύπαιθρο.

Το Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων
Μετά την λήξη του Α΄ΠΠ ο Χρύσανθος ως μέλος της αντιπροσωπείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, συμμετείχε στις συνομιλίες της διασκέψεως ειρήνης των Παρισίων, για την ευόδωση των πόθων του αλύτρωτου Ελληνισμού. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος απέκρουσε το αίτημα των Ποντίων για αυτονομία ή ένωση με τα της Ελλάδος και προώθησε την λύση ενιαίου κράτους Ποντίων και Αρμενίων.
Η ίδρυση της αυτόνομης ομοσπονδίας Αρμενίας και Πόντου, έτυχε της εγκρίσεως του Προέδρου των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσον και της θερμής υποστηρίξεως του Έλληνος Πρωθυπουργού. Τον Δεκέμβριο του 1919, ο Χρύσανθος υπέγραψε συμφωνία με σκοπό την ίδρυση Αρμενο-ποντιακής ομοσπονδίας. Η σύμβαση προέβλεπε την αποστολή Ελληνικού Στρατού, για την από κοινού αντιμετώπιση μαζί με τον αρμενικό, των τουρκικών στρατευμάτων τακτικών ή ατάκτων.
Το σχέδιο δεν τελεσφόρησε λόγω:
Της απροθυμίας των Μεγάλων δυνάμεων να αποστείλουν στρατιωτικές δυνάμεις.
Της αδυναμίας αποστολής Ελληνικού Στρατού, λόγω της εμπλοκής του στην ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης.
Της ενισχύσεως και επικρατήσεως του κινήματος του Κεμάλ Ατατούρκ.
Της αποχωρήσεως των βρετανικών δυνάμεων από τον Πόντο.
Της ήττας του Αρμενικού Στρατού από τα στρατεύματα του Κεμάλ.
Η Ολοκλήρωση του Εγκλήματος
Το αποτέλεσμα της δυσμενούς τροπής της καταστάσεως υπήρξε η συνέχιση των απηνών διωγμών του ελληνικού πληθυσμού του Πόντου. Στις 16 Μαρτίου 1921 ο Κεμάλ υπέγραψε «Συνθήκη Φιλίας και Αδελφότητος» με την Σοβιετική Ένωση, η οποία περιλάμβανε εκχώρηση εδαφών και παροχή στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας.
Ο Κεμάλ κήρυξε τους Ποντίους προδότες και εχθρούς της Τουρκίας, ως εν δυνάμει συνεργάτες του ελληνικού στρατού. Μετά την ατυχή κατάληξη της εκστρατείας του Ελληνικού Στρατού πέραν του ποταμού Σαγγάριου (Αυγ. 1921), ιδρύθηκαν στην Αμάσεια τα «Δικαστήρια της Ανεξαρτησίας», τα οποία έστειλαν στην αγχόνη 500 από τις πλέον εξέχουσες προσωπικότητες των Ελλήνων. Πολλοί Πόντιοι αναζήτησαν την σωτηρία τους στην Σοβιετική Ένωση, ενώ άλλοι στην Ελλάδα.
Αρκετοί Πόντιοι κατέφυγαν στα δυσπρόσιτους ορεινούς όγκους, όπου αντέταξαν ένοπλο αντίσταση κατά Τούρκων. Η αναγνώριση των θυσιών των γενναίων αυτών Ποντίων, κατά τον απέλπιδα αγώνα τους, δεν έχει τύχει της αναγνωρίσεως που του αξίζει.

Η Αναγνώριση της Γενοκτονίας
Το 2007 η Διεθνής Ένωσις Μελετητών Γενοκτονιών (International Association of GenocideScholars (IAGS) αναγνώρισε επίσημα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και της Ανατολίας, μαζί με αυτήν των Αρμενίων και των Ασσυρίων της Βόρειας Μεσοποταμίας.
Η Κύπρος, η Σουηδία, η Αρμενία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Τσεχία, η Γερμανία, 12 από τις 50 Πολιτείες των ΗΠΑ, 2 από τις 6 Πολιτείες της Αυστραλίας, 8 από τις 85 Ομόσπονδες Δημοκρατίες της Ρωσίας και 5 πόλεις του Καναδά έχουν αναγνωρίσει την γενοκτονία.
Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει καμία από τις παραπάνω γενοκτονίες. Θεωρεί τους θανάτους ως παράπλευρές πολεμικές απώλειες και αποτέλεσμα ασθενειών και λοιμού. Η Βουλή των Ελλήνων με ομόφωνα ψηφίσματα έχει ανακηρύξει την 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο» και την 14η Σεπτεμβρίου «Ημέρα Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό Κράτος».

Απόγονος Προσφύγων
Το 1922 ο πατέρας μου ήρθε πρόσφυγας από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας σε ηλικία 5 χρονών. Ο παππούς μου κατατάχθηκε εθελοντής στον Ελληνικό Στρατό και εκτελέσθηκε από τους Τούρκους. Η γιαγιά μου 28χρονη χήρα έφερε μαζί με τα 5 παιδιά της και τις μνήμες από την ιερή γη της Ιωνίας.
Η ευτυχία όταν περάσει ο καιρός γίνεται ανάμνηση, η δυστυχία όμως δεν σβήνεται ποτέ από το μυαλό. Η έλλειψη ελπίδας τσακίζει την ψυχή περισσότερο και από τον πόνο. Το ξερίζωμα και η απώλεια αγαπημένων προσώπων ήταν πάρα πολλά να τα χωρέσει το μυαλό, αυτό που βίωσαν οι πρόσφυγες αποτελεί τον ορισμό της απελπισίας. Όσοι επέζησαν ξεκίνησαν νέο αγώνα για να ξαναρχίσουν την ζωή τους από το μηδέν.
Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες αναμετρήθηκαν με το πεπρωμένο τους, μάζεψαν τα κομμάτια τους και αγωνίσθηκαν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Αποτελεί μυστήριο της ζωής, όταν μετά την καταστροφή, την απογοήτευση, τα σωματικά κτυπήματα και το τσάκισμα της ψυχής, να εμφανίζεται ξανά μέσα σου το κουράγιο να παλέψεις για μια νέα αρχή. Μόνο όταν χάσεις τα πάντα είσαι ικανός για όλα. Συνιστά ανάσταση επί γης και αποθέωση του μεγαλείου της θελήσεως του ανθρώπου. Αποτελεί χρέος μας να μην επαναλάβουμε τα ίδια σφάλματα που μας οδήγησαν σ’ αυτές τις συμφορές.

Η Γαλήνη
Οι πρώτοι Έλληνες έφτασαν στον Πόντο ως άποικοι, οι επιζήσαντες απόγονοί τους επέστρεψαν στην πατρώα γη ως πρόσφυγες. Οι επιβιώσαντες της Μικρασιατικής Καταστροφής, βρήκαν το κουράγιο να ριζώσουν στην φιλόξενη ελληνική γη.
Η σφριγηλή ράτσα τους αναμίχθηκε με τον ελληνικό πληθυσμό και ενίσχυσε την ζωτικότητα της φυλής μας. Η Τραπεζούντα, η Σαμψούντα, η Κερασούντα, η Σινώπη, η Τρίπολη, η Αμάσεια, η Μπάφρα, η Σάντα και οι άλλες πόλεις και κοινότητες της αιματοβαμμένης ποντιακής γης, έχουν καθιερωθεί στην εθνική μας συνείδηση ως ένα από τα πλέον λαμπρά κεφάλαια της ιστορικής πορείας του Ελληνισμού.

Ο Ιωάννης Κρασσάς είναι Αντιστράτηγος ε.α.

spot_img
spot_img
[td_block_5 limit="10" ajax_pagination="infinite" f_ajax_font_family="617" f_header_font_family="617" f_more_font_family="617" m3f_title_font_family="617" m3f_cat_font_family="617" m3f_meta_font_family="617" m3f_title_font_weight="700"]
spot_img
[td_block_5 limit="10" f_header_font_transform="uppercase" ajax_pagination="load_more" sort="" category_id="" tdc_css="eyJhbGwiOnsibWFyZ2luLXRvcCI6IjMwIiwiZGlzcGxheSI6IiJ9fQ==" show_excerpt="none" art_title_pos="bottom" show_cat="none" show_author="none" show_btn="none" f_header_font_family="617" f_ajax_font_family="617" f_more_font_family="617" m3f_title_font_family="617" m3f_cat_font_family="617" m3f_meta_font_family="617" m3f_title_font_weight="700"]