Το πρόβλημα είναι ότι στην πράξη πολλοί δήμοι δηλώνουν τους συμβασιούχους με απλά ένσημα, είτε από λάθος στην ειδικότητα είτε από αβεβαιότητα
Των Δημήτρη Σπ. Περπατάρη
Γιώργου Αποστολάκη
Κάθε χρόνο χιλιάδες εργαζόμενοι απασχολούνται από τους δήμους με οκτάμηνες ή ετήσιες συμβάσεις, κυρίως στην καθαριότητα, στην αποκομιδή απορριμμάτων και στις τεχνικές υπηρεσίες. Πολλοί κάνουν την ίδια βαριά δουλειά με τους μόνιμους συναδέλφους τους, χωρίς να γνωρίζουν ότι η σύμβαση ορισμένου χρόνου δεν τους στερεί το δικαίωμα στα βαρέα και ανθυγιεινά. Κι όταν φτάνει η ώρα της σύνταξης, ανακαλύπτουν ότι τα ένσημα που μετρούσαν δεν είναι αυτά που νόμιζαν.
Ο συμβασιούχος ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ασφαλίζεται στον e-ΕΦΚΑ ως μισθωτός, με τους κανόνες του πρώην ΙΚΑ, και όχι με το καθεστώς των μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων. Αυτό σημαίνει ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η ειδικότητα και οι εργασίες του περιλαμβάνονται στον πίνακα των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων. Αν περιλαμβάνονται, όπως συμβαίνει συνήθως με τους εργάτες καθαριότητας και αποκομιδής ή τους οδηγούς απορριμματοφόρων, ο δήμος οφείλει να τον δηλώνει με ένσημα βαρέων και να καταβάλλει την αυξημένη εισφορά, ανεξάρτητα από τη διάρκεια της σύμβασης.
Η διαφορά δεν είναι τυπική. Με ένσημα βαρέων, ο ασφαλισμένος συμβασιούχος σε ΟΤΑ μπορεί να πάρει πλήρη σύνταξη στα 60 με 4.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες οι 3.600 σε βαρέα, όταν ο γενικός κανόνας για όποιον έχει μόνο δεκαπέντε χρόνια ασφάλισης είναι πλήρης σύνταξη στα 67 ή μειωμένη στα 62. Ένας ελάχιστος αριθμός από αυτές τις ημέρες πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, κάτι που κάνει τις πρόσφατες συμβάσεις ιδιαίτερα πολύτιμες. Οι ημέρες βαρέων από διαδοχικές συμβάσεις, ακόμη και σε διαφορετικούς δήμους ή σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, αθροίζονται.
Με απλά ένσημα
Το πρόβλημα είναι ότι στην πράξη πολλοί δήμοι δηλώνουν τους συμβασιούχους με απλά ένσημα, είτε από λάθος στην ειδικότητα είτε από αβεβαιότητα για το αν αυτή ανήκει στα βαρέα. Ο εργαζόμενος συχνά δεν το αντιλαμβάνεται, γιατί ο μισθός του δεν αλλάζει.
Η λύση υπάρχει, αλλά έχει προθεσμίες. Ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει την αναδρομική υπαγωγή του στα βαρέα, με τις εισφορές να βαρύνουν τον εργοδότη. Κατά κανόνα όμως η αίτηση πρέπει να υποβληθεί όσο διαρκεί η απασχόληση ή μέσα σε έξι μήνες από τη λήξη της, και καλύπτει έως πέντε χρόνια πίσω. Διαστήματα που έχουν παραγραφεί χάνονται οριστικά, εκτός αν η παράλειψη οφείλεται σε λανθασμένη ερμηνεία του ίδιου του ασφαλιστικού φορέα.
Προσοχή χρειάζεται και στα κενά ανάμεσα στις συμβάσεις. Τα ένσημα που καλύπτει η ΔΥΠΑ για μακροχρόνια ανέργους που πλησιάζουν τη σύνταξη μετρούν για τη συνταξιοδότηση, αλλά δεν αναγνωρίζονται ως χρόνος βαρέων και δεν συμπληρώνουν τις 3.600 ημέρες.
Με άλλα λόγια, για τον συμβασιούχο των δήμων τα βαρέα δεν είναι αυτονόητα. Χρειάζεται να ελέγχει τακτικά το ασφαλιστικό του ιστορικό, να βεβαιώνεται ότι οι ημέρες του έχουν δηλωθεί σωστά και να μην αφήνει να περάσουν οι προθεσμίες. Ένα λάθος στη δήλωση των ενσήμων σήμερα μπορεί να σημαίνει πέντε χρόνια περισσότερη δουλειά αύριο.
Ο Δημήτρης Σπ. Περπατάρης είναι Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο-Εργατολόγος
Ο Γιώργος Αποστολάκης είναι Ασκούμενος Δικηγόρος-εξειδικευμένος στο δίκαιο Κοινωνικής Ασφάλισης
